*Ο οίκος αξιολόγησης Moody’s ιδρύθηκε το 1909 από τον Τζον Μούντι.
*Ο οίκος Fitch ιδρύθηκε από τον Τζον Νόουλς Φιτς το 1913.
*Ο οίκος Standard & Poor's είναι ο γηραιότερος όλων. Η ιστορία του ξεκινά το 1860, από τον Χένρι Βάρνομ Πουρ.
Οι τρεις διεθνείς οίκοι, Fitch Ratings, Standard & Poor’s και Moody’s, αξιολογούν («διαβαθμίζουν») την πιστοληπτική ικανότητα κρατών, επιχειρήσεων και άλλων φορέων που εκδίδουν χρεόγραφα (π.χ. ομολογιακά δάνεια), με στόχο την άντληση κεφαλαίων από τις αγορές.
Η πιστοληπτική διαβάθμιση αντιστοιχεί στην πιστοληπτική αξιοπιστία, υπολογίζει δηλαδή την ικανότητα κάποιου να αποπληρώσει ένα δάνειο. Επηρεάζει δε άμεσα το επιτόκιο του δανείου, καθώς τα επιτόκια εξαρτώνται από το ρίσκο που συνεπάγεται η συγκεκριμένη επένδυση. Έτσι, ένα ομόλογο χαμηλής διαβάθμισης έχει υψηλό επιτόκιο (απόδοση), προκειμένου να προσελκύσει αγοραστές, αφού το ίδιο αποτελεί ούτως ή άλλως μια επισφαλή επένδυση. Αντιστρόφως, ένα ομόλογο υψηλής διαβάθμισης (π.χ. με αξιολόγηση AAA) προσφέρει μικρότερο επιτόκιο, καθώς η επένδυση θεωρείται πολύ χαμηλού ρίσκου.
Τα συστήματα διαβάθμισης
Κάθε οίκος αξιολόγησης έχει αναπτύξει το δικό του σύστημα διαβάθμισης για τους δανειζόμενους του Δημοσίου, αλλά και για τις επιχειρήσεις.
Η Fitch Ratings ανέπτυξε ένα σύστημα αξιολόγησης το 1924, που υιοθέτησε και η Standard & Poor’s. Το σύστημα αξιολόγησης της Moody’s είναι λίγο διαφορετικό. Μάλιστα, η Moody’s υποστηρίζει πως οι διαβαθμίσεις της ενσωματώνουν μια θεμελιωδώς ανώτερη προσέγγιση, που δεν αντικατοπτρίζει μόνο την πιθανότητα χρεοκοπίας, αλλά και τη σοβαρότητα της ζημίας σε περίπτωση χρεοκοπίας.
Η Fitch Ratings και η Standard & Poor’s χρησιμοποιούν ένα σύστημα γραμμάτων, από το «AAA» (που δίδεται στους πλέον αξιόπιστους δανειολήπτες, που δεν παρουσιάζουν προβλέψιμο ρίσκο σε ό,τι αφορά τις μελλοντικές πληρωμές τόκων και κεφαλαίου) μέχρι το «D» (που δίδεται στους δανειολήπτες που έχουν ήδη αφήσει ακάλυπτες κάποιες υποχρεώσεις).
Η Moody’s ακολουθεί ένα σύστημα γραμμάτων και αριθμών, από το «Aaa» (για τους ποιοτικότερους τίτλους, με το μικρότερο βαθμό ρίσκου), μέχρι το «C» που είναι και η χαμηλότερη διαβάθμιση που προβλέπει ο οίκος.
Στοιχεία και αριθμοί
Ο οίκος αξιολόγησης Moody’s ιδρύθηκε το 1909 από τον Τζον Μούντι.
Ο οίκος Fitch ιδρύθηκε από τον Τζον Νόουλς Φιτς το 1913.
Ο οίκος Standard & Poor' s είναι ο γηραιότερος όλων. Η ιστορία του ξεκινά το 1860, από τον Χένρι Βάρνομ Πουρ. Ωστόσο, με τη σημερινή μορφή του υφίσταται από το 1941, μετά τη συγχώνευση του οικονομικού εκδοτικού οίκου Poor’s με τη Standard Statistics Bureau, που εξέδιδε ημερήσιους δείκτες για ενενήντα μετοχές που ο ιδρυτής της, Λούθερ Λι Μπλέικ, είχε αρχίσει να παρακολουθεί από το 1906.
Η Fitch είναι ο μικρότερος οίκος αξιολόγησης από τους «τρεις μεγάλους», καλύπτοντας πιο περιορισμένο μερίδιο της αγοράς από τη S&P και τη Moody’s. Η Standard & Poor’s καταρτίζει και παρακολουθεί και τους χρηματιστηριακούς δείκτες S&P, ενώ εκδίδει μια μεγάλη γκάμα χρηματοοικονομικών και επενδυτικών εκθέσεων.
Η Ε.Ε. ζητά διαφάνεια
Η διεθνής οικονομική κρίση άνοιξε ένα μεγάλο κεφάλαιο συζήτησης για την αξιοπιστία των αξιολογήσεων των τριών οίκων. Οικονομολόγοι, αναλυτές, οι ίδιες οι κυβερνήσεις που περνούν από το κόσκινο των οίκων αξιολόγησης ζητούν επιτακτικά να υπάρχει διαφάνεια στη λειτουργία τους. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο άρχισε την πίεση για μεγαλύτερη διαφάνεια στη λειτουργία των οργανισμών αξιολόγησης της πιστοληπτικής ικανότητας και αποσαφήνιση των μεθόδων εργασίας, ενόψει των νομικών προτάσεων που θα υποβάλει σε δυο μήνες η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Την περασμένη Πέμπτη, η Επιτροπή Οικονομικής Πολιτικής της Ευρωβουλής ενέκρινε μη νομοθετικό ψήφισμα της Επιτροπής Νομισματικής και Οικονομικής Πολιτικής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, το οποίο, ωστόσο, δεν βρήκε ομόφωνη στήριξη. Οι Σοσιαλιστές επέλεξαν να απέχουν και σχεδιάζουν να τροποποιήσουν το ψήφισμα πριν από την ψηφοφορία στην Ολομέλεια. Τα βασικά σημεία διαφωνίας τους αφορούν στις μεθόδους αξιολόγησης του δημοσίου χρέους και τη δομή του προτεινόμενου Ευρωπαϊκού Ιδρύματος Αξιολόγησης της Πιστοληπτικής Ικανότητας (ΕΙΑΠΙ).
Το ψήφισμα αποφεύγει να μειώσει σημαντικά τις δυνατότητες των ιδιωτικών οίκων σε ό,τι αφορά τις αξιολογήσεις του δημόσιου χρέους, όπως είχε αρχικά προτείνει η πολιτική ομάδα των Σοσιαλιστών και της Ευρωπαϊκής Ενωτικής Αριστεράς. Ζητεί, ωστόσο, να χυθεί περισσότερο φως στον τρόπο με τον οποίο οι οίκοι αυτοί πραγματοποιούν τις αξιολογήσεις δημοσίου χρέους, και τονίζει ότι πρέπει να εξηγήσουν τη μεθοδολογία που χρησιμοποιούν, καθώς και τους λόγους για τους οποίους οι αξιολογήσεις τους αποκλίνουν από τις προβλέψεις των κυριότερων διεθνών χρηματοπιστωτικών οργανισμών. Το ψήφισμα επισημαίνει, επίσης, ότι οι αξιολογήσεις αυτές έχουν την τάση να οδηγούν σε αύξηση των spreads και απαιτεί να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στο θέμα αυτό.
Το δεύτερο σημείο διαφωνίας αφορά τη δομή που πρέπει να έχει το ΕΙΑΠΙ, ώστε να λειτουργήσει ως ευρωπαϊκό αντίβαρο έναντι των τριών μεγαλύτερων οίκων αξιολόγησης, οι οποίοι φαίνεται να έχουν μία δεσπόζουσα θέση στην ευρωπαϊκή σκηνή. Το ψήφισμα καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να προβεί σε λεπτομερή εκτίμηση του αντίκτυπου και της βιωσιμότητας ενός πλήρως ανεξάρτητου ιδρύματος αξιολόγησης της πιστοληπτικής ικανότητας, με χρηματοδότηση από τον κλάδο των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών, για τα πρώτα πέντε έτη κατ’ ανώτατο όριο. Οι πολιτικές ομάδες της Αριστεράς θα προτιμούσαν ένα δημόσιο οργανισμό αξιολόγησης της πιστοληπτικής ικανότητας και λιγότερες λεπτομέρειες σχετικά με τις πηγές χρηματοδότησης του οργανισμού μετά την αρχική περίοδο.
Το ψήφισμα τάσσεται υπέρ μιας σειράς μέτρων, προκειμένου να μειωθεί η εξάρτηση από λίγες πηγές αξιολόγησης της πιστοληπτικής ικανότητας. Αυτά περιλαμβάνουν την αύξηση της χρήσης των εσωτερικών αξιολογήσεων της πιστοληπτικής ικανότητας, κυρίως από μεγάλα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα που έχουν τη δυνατότητα να προβαίνουν σε αξιολογήσεις κινδύνων και την ενίσχυση του ανταγωνισμού. Οι συμμετέχοντες στην αγορά, οι οποίοι δεν είναι σε θέση να πραγματοποιούν αναλύσεις κινδύνου, δεν θα πρέπει να μπορούν να επενδύουν σε δομημένα χρηματοπιστωτικά προϊόντα, ή εναλλακτικά, θα υποχρεούνται να χρησιμοποιούν την υψηλότερη στάθμιση κεφαλαιακού κινδύνου, όπως προτείνει το ψήφισμα.
Και θέμα ενίσχυσης του ανταγωνισμού
ΣΕ Ο,ΤΙ αφορά την ενίσχυση του ανταγωνισμού, το ψήφισμα καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εκτιμήσει τις δυνατότητες δημιουργίας ενός ευρωπαϊκού δικτύου οργανισμών αξιολόγησης της πιστοληπτικής ικανότητας, το οποίο, όπως υποστηρίζει, θα επέτρεπε στους μικρότερους οργανισμούς να ανταγωνιστούν τους «τρεις μεγάλους». Το ψήφισμα, ωστόσο, προσθέτει ότι χρειάζεται να εξασφαλιστεί ότι ο αυξημένος ανταγωνισμός δεν θα οδηγήσει σε μείωση της ποιότητας των αξιολογήσεων. Το ψήφισμα εξετάζει, επίσης, τους τρόπους με τους οποίους θα πρέπει να λογοδοτούν οι οργανισμοί αυτοί για τις συμβουλές που δίνουν. Το κείμενο καλεί την Κομισιόν να προσδιορίσει τους τρόπους με τους οποίους θα μπορεί να καταλογιστεί ευθύνη στους οργανισμούς μέσα στα πλαίσια του αστικού δικαίου των κρατών μελών.
Προτείνει, επίσης, ότι όλοι οι εγγεγραμμένοι οργανισμοί θα πρέπει να εκτιμήσουν την ακρίβεια των προηγούμενων αξιολογήσεων που έχουν κάνει και θα πρέπει να θέσουν αυτές τις εκτιμήσεις στη διάθεση των εποπτικών Αρχών. Τονίζει, ακόμη, ότι η Ευρωπαϊκή Αρχή κινητών αξιών και αγορών θα πρέπει να εξουσιοδοτηθεί ώστε να διεξάγει αιφνιδιαστικούς ελέγχους των εν λόγω αξιολογήσεων. Τέλος, το ψήφισμα προτείνει διάφορους τρόπους, προκειμένου να ριχθεί φως στο πώς οι οργανισμοί αυτοί καταλήγουν στις αξιολογήσεις που κάνουν και προτείνει την παροχή περαιτέρω τεκμηρίωσης στους επόπτες.
sigmalive.com
