Το διαζύγιο Βόρειων και Νότιων ήταν προδιαγεγραμμένο: Οι βρετανοί αποικοκράτες, εφαρμόζοντας τη λογική τού «διαίρει και βασίλευε», χάραξαν αυθαίρετα τα σύνορα του Σουδάν και έβαλαν να συμβιώσουν με το ζόρι άνθρωποι που τους χώριζαν τα πάντα: η γεωγραφία, η φυλή, η θρησκεία, η παράδοση…
Τα 55 χρόνια της ανεξαρτησίας του Σουδάν σημαδεύτηκαν από έναν σχεδόν αδιάκοπο εμφύλιο, ανάμεσα στους μουσουλμάνους του άνυδρου Βορρά και στους χριστιανούς και τους ανιμιστές του πιο εύφορου Νότου.
Ωσπου, τις προάλλες, ήρθε μια ιστορική «δικαίωση»: ύστερα από δεκαετίες πολέμου που άφησαν πίσω τους 1,5 εκατομμύριο θύματα, το Νότιο Σουδάν έγινε ανεξάρτητο κράτος, το 193ο μέλος του ΟΗΕ. Η ανεξαρτησία ήρθε έξι χρόνια μετά την ειρηνευτική συμφωνία ανάμεσα στις αντιμαχόμενες πλευρές και λίγους μήνες μετά το δημοψήφισμα του περασμένου Ιανουαρίου, στο οποίο σχεδόν το 99% των ψηφοφόρων στο Νότιο Σουδάν απεφάνθη υπέρ της απόσχισης. Εδώ όμως μπαίνουν αρκετά ερωτήματα.
Η νεοσύστατη χώρα είναι μια από τις φτωχότερες του κόσμου, με το 90% των κατοίκων της κάτω από το όριο της φτώχειας και το 80% να είναι αναλφάβητοι. Επιπλέον, ό,τι χώριζε τους Βόρειους με τους Νότιους του ενιαίου Σουδάν εξακολουθεί να χωρίζει το Βόρειο με το Νότιο Σουδάν. Ανάμεσά τους υπάρχει πάντα το πετρέλαιο, το οποίο αποτελούσε, πέρα από τη θρησκεία, μια από τις βασικότερες αιτίες της σύγκρουσης. Το ενιαίο Σουδάν, είχε φτάσει να αντλεί 500.000 βαρέλια την ημέρα, ενώ γίνεται λόγος και για ανεκμετάλλευτα κοιτάσματα.
Στο εξής, με τη διαίρεση, το 80% της παραγωγής περνά στα χέρια του Νότιου Σουδάν. Αλλά, οι δύο αγωγοί που επιτρέπουν την εξαγωγή του διασχίζουν το Βορρά, όπου βρίσκονται και τα περισσότερα διυλιστήρια. Η κυβέρνηση του Χαρτούμ απαιτεί να διατηρήσει την εκμετάλλευση του 50% του πετρελαίου, όπως όριζε η ειρηνευτική συμφωνία του 2005, κάτι που αρνείται η νεοσύστατη χώρα.
Τα δύο κράτη πρέπει επίσης να χαράξουν με ευκρίνεια τα σύνορά τους. Ηδη ερίζουν για το Αμπιέι, μια περιοχή πλούσια σε πετρέλαιο και σε νερό, ένα άλλο σημείο τριβής μεταξύ των δυο πλευρών, η οποία βρίσκεται από τη βόρεια πλευρά των θολών ακόμα συνόρων, αλλά τη διεκδικούν οι Νότιοι. Τον περασμένο Μάιο, η κυβέρνηση του Ομάρ Χασάν Αλ Μπασίρ απέστειλε στρατεύματα, τα οποία και παραμένουν εκεί.
Την ίδια στιγμή που τα τύμπανα του πολέμου μεταξύ Βορρά και Νότου δεν έχουν πάψει εντελώς να ηχούν, το νεοσύστατο κράτος, λόγω των πετρελαίων αλλά και της νευραλγικής γεωγραφικής του θέσης, δέχεται επιθέσεις «φιλίας»: Από τις γειτονικές χώρες Κένυα, Αιθιοπία και Ουγκάντα, οι οποίες προσδοκούν εμπορικές επαφές και επενδύσεις. Από την Αίγυπτο, η οποία ανησυχεί για τον έλεγχο του Λευκού Νείλου, που πηγάζει από το Νότιο Σουδάν και αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παραποτάμους του Νείλου. Από τις ΗΠΑ, οι οποίες βλέπουν το καινούριο κράτος ως ανάχωμα απέναντι στο ακραίο ισλαμικό καθεστώς του Βορρά που στο παρελθόν είχε προσφέρει καταφύγιο στον Λάντεν. Από το Ισραήλ, για τους ίδιους λόγους. Από την Κίνα, η οποία φιλοδοξεί να επεκτείνει τις ήδη υπάρχουσες επενδύσεις της στο Νότιο Σουδάν.
Ολα αυτά προϋποθέτουν να μην συνεχιστεί ο εμφύλιος. Αν οι ΗΠΑ αποφάσιζαν να άρουν το εμπάργκο κατά του Βόρειου Σουδάν, θα βοηθούσαν σημαντικά στην εκτόνωση της κατάστασης. Αυτό ζητά επίσημα και η κυβέρνηση του Χαρτούμ, η οποία, αποδυναμωμένη πια, θέλει να ξεφύγει από τη διεθνή της απομόνωση. Θα το κάνουν;
Ακόμα και το Χόλιγουντ κινητοποιήθηκε για τον εμφύλιο του Σουδάν! Ο Τζορτζ Κλούνεϊ κινητοποίησε τους συναδέλφους του κι έβγαλε λόγο στον ΟΗΕ! Ο εμφύλιος στο Κονγκό, με τρία εκατομμύρια θύματα, πέρασε στα αζήτητα. Χώρια οι άλλο εμφύλιοι στην Αφρική. Αν το Σουδάν δεν είχε γίνει διάσημο λόγω Μπιν Λάντεν και «πολέμου κατά της τρομοκρατίας», θα είχε την ίδια ακριβώς τύχη;
